O systemie ISCC EU
ISCC EU jest jednym z najczęściej stosowanych dobrowolnych systemów certyfikacji służących do potwierdzania zgodności z kryteriami zrównoważonego rozwoju i redukcji emisji gazów cieplarnianych na potrzeby rynku Unii Europejskiej. System obejmuje surowce, półprodukty i paliwa wykorzystywane do realizacji celów RED III, w tym biopaliwa ciekłe, biopłyny, paliwa z biomasy, biogaz, biometan, odpady, pozostałości, a w odpowiednich konfiguracjach także RFNBO, RCF i paliwa współprzetwarzane. Dobrze wdrożony ISCC EU nie polega wyłącznie na posiadaniu procedury. Kluczowe jest udowodnienie ciągłości łańcucha dostaw od miejsca pochodzenia surowca do odbiorcy końcowego, zachowanie spójności dokumentów sprzedażowych, transportowych i sustainability declarations oraz wykazanie, że masa fizyczna i atrybuty zrównoważonego rozwoju są kontrolowane w sposób możliwy do prześledzenia.
System ISCC EU jest szczególnie ważny dla takich organizacji jak firmy skupujące biomasę rolniczą, punkty pierwszego gromadzenia, traderów, magazyny, instalacje biogazu i biometanu, producentów biodiesla, HVO, bioetanolu, biopłynów oraz podmioty handlujące odpadami i pozostałościami, w tym UCO, tłuszczami odpadowymi, POME, gliceryną surową i frakcjami pochodzenia biologicznego. Wdrożenie powinno być dopasowane do roli firmy w łańcuchu dostaw, ponieważ inne dowody będą wymagane od producenta, inne od tradera bez magazynu, a inne od zakładu, który fizycznie przetwarza surowiec.
Wymagania systemu ISCC EU
Najważniejsze wymagania ISCC EU dotyczą określenia zakresu certyfikacji, prawidłowej klasyfikacji materiałów, weryfikacji dostawców, kontroli pochodzenia surowca, prowadzenia bilansu masy, dokumentowania sustainability declarations, obliczania lub stosowania właściwych wartości GHG, sprawdzania zgodności z kryteriami gruntowymi oraz zapewnienia identyfikowalności transakcji. W praktyce audytor sprawdza, czy firma wie, kiedy przyjmuje materiał zrównoważony, jakie dowody potwierdzają status materiału, jak przenosi atrybuty na produkt wyjściowy, czy bilans masy nie generuje nadwyżek, czy dokumenty mają wymagane dane oraz czy dane wykorzystywane w Union Database są zgodne z dokumentacją handlową. Szczególne ryzyko występuje przy materiałach odpadowych i pozostałościowych, ponieważ konieczne jest potwierdzenie punktu powstania odpadu, braku celowej produkcji odpadu oraz zgodności deklaracji dostawców z faktycznym przepływem materiału.
Jak wdrożyć ISCC EU z nami
Wdrożenie z nami zaczyna się od szybkiej diagnozy łańcucha dostaw i modelu biznesowego. Analizujemy, czy firma jest punktem pierwszego gromadzenia, traderem, magazynem, jednostką przetwarzającą, instalacją biogazu, producentem paliwa czy podmiotem pracującym wyłącznie dokumentacyjnie bez magazynowania. Następnie przygotowujemy matrycę wymagań, procedury, wzory sustainability declarations, instrukcję bilansu masy, rejestry dostawców, listy kontrolne, szablony GHG, program szkolenia, audyt wewnętrzny i przegląd zarządzania. Pracujemy na rzeczywistych fakturach, dokumentach CMR, WZ, potwierdzeniach odbioru, wynikach ważenia, deklaracjach dostawców i danych produkcyjnych, żeby system nie był teoretyczny. Celem jest przygotowanie firmy do audytu certyfikacyjnego w taki sposób, aby dokumentacja, plik bilansu masy i dane transakcyjne mówiły tym samym językiem.
Jak wygląda certyfikacja ISCC EU
Certyfikacja ISCC EU odbywa się przez zatwierdzoną jednostkę certyfikującą. Przed audytem trzeba wybrać właściwy zakres, zgłosić lokalizacje i działalności, przygotować dokumentację oraz przeprowadzić audyt wewnętrzny. W czasie audytu oceniane są procedury, kompetencje osób odpowiedzialnych, dokumenty zakupowe i sprzedażowe, bilans masy, kalkulacje GHG, status dostawców, klasyfikacja materiałów, fizyczna identyfikowalność i gotowość do obsługi wymagań baz danych. Po audycie ewentualne niezgodności wymagają analizy przyczyn i działań korygujących. Pomagamy w przygotowaniu odpowiedzi na niezgodności, porządkowaniu dowodów i uspójnianiu dokumentów, ale nie zastępujemy niezależnej decyzji jednostki certyfikującej.
Dokumenty i dane, które porządkujemy przed audytem ISCC EU
Przed audytem ISCC EU porządkujemy dokumenty tak, aby audytor mógł prześledzić logiczny ciąg dowodów. Obejmuje to umowy, faktury, dokumenty transportowe, potwierdzenia przyjęcia i wydania, certyfikaty dostawców, deklaracje zrównoważonego rozwoju, rejestry magazynowe, dane produkcyjne, kalkulacje emisji, bilans masy, szkolenia, audyt wewnętrzny, przegląd zarządzania oraz działania korygujące. W praktyce najważniejsza jest spójność: ta sama masa, ten sam materiał, ten sam status certyfikacji i ta sama data muszą być możliwe do obrony w różnych dokumentach.
Najczęstsze ryzyka i błędy w systemie ISCC EU
Najczęstsze problemy to zbyt ogólny zakres certyfikacji, brak kontroli ważności certyfikatów dostawców, niepełne deklaracje, brak dowodu pochodzenia odpadu, błędne współczynniki konwersji, sprzedaż większej ilości certyfikowanej niż dostępna w bilansie, użycie niepoprawnego claimu, brak szkolenia pracowników oraz rozbieżność między arkuszem bilansu masy a dokumentami handlowymi. Wdrożenie powinno usuwać te ryzyka przed audytem, a nie dopiero po otrzymaniu niezgodności.
Dlaczego warto przygotować ISCC EU z zewnętrznym wsparciem
Zewnętrzne wsparcie skraca czas przygotowania, ponieważ pozwala od razu ustalić, które wymagania są istotne dla konkretnej firmy, a które nie mają zastosowania. Nie tworzymy dokumentacji oderwanej od procesu. Budujemy system na podstawie faktycznego modelu działalności, realnych dokumentów i wymagań odbiorców. Dzięki temu firma otrzymuje praktyczne narzędzia: plik bilansu, wzory dokumentów, listę wymaganych dowodów, instrukcję dla pracowników i jasną ścieżkę przygotowania do audytu.
